Vanaf 2000 valt er een stijging waar te nemen van het aantal faillissementen in Europa. In 2003 betrof het een stijging van 5,4% en in 2002 was dit zelfs 8% ten opzichte van het jaar er voor. Nederland exporteerde in 2002 dan ook 76 miljard euro meer naar andere EU-landen dan het hieruit importeerde. Maar de vraag is: betaalt iedereen wel netjes?

Nederland dat van oorsprong een handelsland bij uitstek is heeft goed ingespeeld op de veranderende omgeving en de schaal vergroting die mogelijk werd met de economisch georiënteerde Europese Unie. Ruim éénderde van het nationaal inkomen van Nederland wordt verdiend in de exportsector. Men gebruikt hier de ervaring die van oudsher is opgedaan met aspecten van internationale concurrentie. Voor 85 procent vindt de export van Nederland plaats binnen Europa. 20% van de omzet van het MKB in Nederland, een belangrijk gedeelte van de Nederlandse economie, wordt behaald in het buitenland waarvan het grootste gedeelte in Europa.

Het Weense Koopverdrag
Op grond van eeuwenlange ervaring is het Nederlandse handelspolitieke beleid gericht op een open economisch bestel en optimale vrijhandel. Door Nederland in het algemeen, en de Nederlandse ondernemers in het bijzonder, wordt echter wel het belang van een internationale rechtsorde op handelspolitiek terrein onderkent. Dit om te waarborgen dat in de wereldeconomie niet het recht van de jungle geldt, maar dat van internationale verdragen die tegemoetkomen aan de belangen van alle partijen. We denken dan aan verdragen zoals het Weense Koopverdrag (CISG) waarbij reeds 73 landen zijn aangesloten en Europese handelsverdragen waaronder het verdrag van “Schengen” dat de grenzen binnen Europa liet vervagen. Tevens zijn er verschillende op debiteuren toegespitste richtlijnen uitgevaardigd die door alle lidstaten van de Europese Unie in hun nationale wetgeving moeten worden of zijn opgenomen.

De Europese Unie
Met het wegvallen van handelsgrenzen tussen landen zijn echter (nog) niet de economische, culturele en rechtstelselmatige verschillen tussen de landen van Europa vervallen of vervaagd. Sterker nog, op gebieden zoals de B.T.W. en recht zijn/worden de verschillen alleen maar groter. Sinds de invoering van richtlijn 2000/35/EG die betalingsachterstanden in de Europese Unie moest gaan terugdringen zijn de betalingsachterstanden alleen maar groter geworden. Was het eerst nog 43%, nu wordt 48% van alle transacties niet of te laat betaald.

Statistiek
Onderstaande tabel geeft een overzicht van het gemiddelde toegestane betalingstermijn en de gemiddelde betalingsachterstand in de landen van Europa. Nederland doet het redelijk, maar bedrijven die exporteren moeten voornamelijk naar de cijfers van andere landen kijken.

Te grote betalingsachterstanden trekken de concurrentie scheef en verstoren de Europese interne markt. Vooral het MKB komt daarbij in de problemen. De beperkte liquiditeit (veroorzaakt door de trage betalingen) maakt hen extra kwetsbaar. Het wordt steeds moeilijker de lange betalingstermijnen te overbruggen. Ongeveer een kwart van het aantal faillissementen wordt namelijk veroorzaakt door te late betalingen, hetgeen in Europa op jaarbasis zo’n 450.000 banen kost. De faillissementen die veroorzaakt worden door te late betalingen zijn er de oorzaak van dat jaarlijks binnen Europa circa € 25 miljard verloren gaat. Het is duidelijk dat de schreeuw om het innen van grensoverschrijdende vorderingen binnen Europa, luider en luider wordt.

Oplossingen dan wel de beperking van het risico
Er zijn meerdere organisaties zelf die een beknopt of desgewenst een uitgebreider vooronderzoek kunnen doen naar uw potentiële buitenlandse klanten. Vóóraf weten met wie u te maken heeft kan veel leed achteraf besparen. Zorg dus voor voldoende kredietinformatie.

Zorg dat in de (mantel)overeenkomst of Algemene Voorwaarden (AV) een rechtskeuze (welk nationaal rechtssysteem is van toepassing) en een forumkeuze (welke rechter in de bewuste rechtskeuze is bevoegd) wordt gemaakt. Vaak kunnen simpele aanpassingen aan de AV voorkomen dat uw bedrijf bijvoorbeeld wordt gedagvaard voor een rechter in het Verenigd Koninkrijk, welke een zeer afwijkend rechtssysteem hanteert. Tevens wordt er ook niet altijd stilgestaan bij het feit dat de koper ook inkoopvoorwaarden heeft. Op het moment dat door de verkoper niet schriftelijk wordt gereageerd op een verwijzing van de koper naar zijn eigen inkoopvoorwaarden en de koop zou doorgang vinden, dan zijn de inkoopvoorwaarden van de kopende partij van toepassing! Wordt daarin dan vermeld dat bijvoorbeeld de betalingstermijn 90 dagen is dan kan de verkoper daar niet meer tegen in verweer komen. Laat de koop eerst doorgang vinden nadat duidelijk is welke AV de overeenkomst leiden. In de meeste AV is het CISG nagenoeg niet in opgenomen.

Vaak schort het ook aan documentatie. De meeste bedrijven kunnen een factuur nog wel reproduceren. Als het echter op afleverbewijzen, vrachtbrieven of orderbevestigingen (getekend) aan komt, blijken veel bedrijven de verkoop vóór een goede procedure te stellen.

Adequaat debiteurenbeheer kan ook veel doen. Stel een strikt schema van herinnering aanmaning en laatste aanzegging op en laat daar niet meer dan dertig dagen over heen gaan. Geef bij de laatste aanzegging de vordering dan ook meteen ter incasso uit handen. Veel crediteuren willen hun klanten niet tegen de haren instrijken. Zij dienen echter te beseffen dat niet betalende klanten geen klanten zijn. En hoe groter het aantal debiteuren dat niet betaald hoe groter uw risico om in liquiditeitsproblemen te geraken. Doe een beroep op een ter zaken kundige partner als u verbeteringen wil aanbrengen.