Tijdens de uitreiking van de prestigieuze Retail Jaarprijs afgelopen november werden twee modebedrijven geëerd met een prijs. VanDijk uit Waalwijk won de prijs in de categorie Beste Winkel van Nederland, terwijl Nimco House of Shoes uit Berg en Dal de Retail Designprijs 2005 in ontvangst mocht nemen. Voor de modebranch weer een coup - vorig jaar mocht ook een modebedrijf met de eer van Beste Winkel strijken - en een belangrijk teken van erkenning van retailexperts en collegas uit diverse branches. Wat onderscheidt de winnaars van de rest? En wat kunnen retailers van de vakjury leren? Passie voor het vak Ruim tweehonderd retailers gaven zich dit jaar op voor de Retail Jaarprijs 2005, de felbegeerde prijs voor retailend Nederland die voor de tiende keer werd uitgereikt. De vakjury, onder leiding van voorzitter professor Henk Gianotten, retailexpert en hoogleraar retail marketing aan de Universiteit van Tilburg, moest uit dat grote aantal tweeëntwintig winkels kiezen die door mochten naar de volgende ronde. Uiteindelijk mochten zes detaillisten strijden om de prijzen Beste Zelfstandige Winkel en Beste Winkelketen. Daarnaast werden ook speciale prijzen toegekend voor Service, Innovatie en Retail Design. De winnende retailers mogen een jaar lang hun titel dragen met alle gevolgen van dien. Dit jaar heeft vanDijk uit Waalwijk de grote eer zich Beste Zelfstandige Winkel van Nederland te mogen noemen. De zelfstandige modezaak heeft daarmee zowel interieurwinkel het Arsenaal Studio van Jan des Bouvries als het Friese Lodewijk Mode voor Mannen verslagen. Het lof voor deze Brabantse winkel was groot. "VanDijk Waalwijk is een groot attractiepark voor de modeliefhebber," sprak de jury. "In een fantastisch pand in Waalwijk wordt op 1,700m2 op een indrukwekkende wijze een verleidelijke collectie op een liefdevolle wijze gepresenteerd. De passie, creativiteit en zakelijkheid van de ondernemer staan borg voor prima resultaten in een krimpende markt." Eigenaar Hans van Dijk mag met recht trots zijn op het familiebedrijf dat hij in 1992 overnam en heeft omgebouwd tot een hedendaags luilekkerland van dames- en herenmode en aanvullende hebbedingen. "We hebben met onze winkel een soort stad in het plaatsje Waalwijk gecreëerd waar men doorheen kan dwalen," zegt Van Dijk, die zich niet laat beperken tot het aanbod van mode en accessoires, hoe divers het ook mag zijn met merken als MarcCain, Hugo Boss, Girbaud, Vintage 55, Gant en Ralph Lauren. "Je moet mensen blijven verrassen en dat hoeft niet alleen met kleding." Zo biedt Van Dijk ook een assortiment reis- en fotoboeken en overweegt de eigenaar om een fiets in de winkel te zetten die ook te koop zal zijn. "Het gaat erom een emotiemarkt te creëren. Mensen moeten gestimuleerd worden door de omgeving, tot het doen van aankopen." Van Dijk weet als geen ander dat de 'nieuwe consument' genoeg kleding in de kast heeft hangen, maar op zoek is naar een complete winkelervaring en verleid wil worden door een aantrekkelijke omgeving waar alles mogelijk lijkt. Het winkelpersoneel speelt hierin ook een belangrijke rol. Persoonlijke aandacht voor de klant staat daarom hoog in het vaandel bij vanDijk. Concrete gevolgen heeft het winnen van de prijs nog niet gehad, hoewel het wel een andere manier van denken teweeg heeft gebracht. "Je bent altijd bezig je af te vragen hoe je het beter kunt doen, en in de aanloop naar de prijsuitreiking ontstond een zekere bewustwording van waar wij nu staan in de markt," aldus Van Dijk. "De prijs heeft een zeer goed effect gehad op ons team, van diverse klanten hebben we bloemen ontvangen en het is natuurlijk een enorm compliment om door vakspecialisten als Henk Gianotten te worden erkend." Uitbreidingsplannen zijn er altijd, maar zij staan los van het winnen van de prijs. "We gaan gewoon door zoals we dat al deden."

Design zoals het hoort Ook de winnaar van de Retail Designprijs, Nimco House of Shoes, geniet van alle aandacht en felicitaties. Het bedrijf - dat ook een van de genomineerden was voor Beste Winkelketen - werd door de vakjury "een droom van een winkel" genoemd. De keten werd in samenwerking met RetailLab uit Breda ontworpen en gerealiseerd en behoort volgens de jury "zonder meer tot de leukste schoenenketen van ons land". Wat ooit in 1904 als kinderschoenenfabriek begon is nu uitgegroeid tot een keten met 32 winkels. De helft van het assortiment bestaat nog uit kinderschoenen, waaronder het huismerk 'Nimkid', maar tegenwoordig kan het hele gezin bij Nimco terecht voor merken als Ecco, Esprit, Geox en Mexx. "De winkel is verrassend, fleurig, kleurig en transparant, en oogt als een snoepwinkel," las het oordeel. "Bij Nimco House of Shoes is design zoals design moet zijn." Er staat Nimco met de nieuwe formule echter veel werk te wachten. "Dit jaar hebben we, samen met RetailLab, zeven winkels omgebouwd, maar dat is nog maar het begin," zegt formulemanager Danny Andriesse. "We zijn in korte tijd van een eenvoudige keten met een rijke historie getransformeerd in een actuele winkelformule, maar met de aanpassing van het winkelconcept moeten veel aspecten mee veranderen. Zo moet het hoofdkantoor operationeel worden aangepast, en ook de service, en ons privaat label moet in de markt worden gezet. Het enige wat nu goed is aan ons is het design. Wij hebben nog twee jaar nodig voordat we echt goed zijn." Deze kritische houding vindt Andriesse van groot belang voor een succesvolle retailer. "Je moet altijd kritisch zijn over je eigen zaak. Ook is het van belang te investeren in je personeel en bovendien moet je altijd aan de business blijven schaven, vooral als het slecht gaat met de economie. Veel retailers gaan dan bij de pakken neerzitten, terwijl je juist in moeilijke tijden veel werk kunt verrichten en in betere tijden daarvan de vruchten kunt plukken." Nimco doet dit vol overtuiging. Gedurende de komende twee-en-een-half jaar is het van plan de keten uit te breiden van 32 naar 50 winkels. Ook zullen het komende jaar alle winkels volgens het nieuwe designconcept verbouwd worden, mits dit voor alle partijen financieel haalbaar is. Vijftig procent van de winkels is immers in handen van franchisenemers. Dat het, ondanks het zware retailklimaat, goed gaat met Nimco blijkt uit de cijfers. Andriesse zegt dat het bedrijf in 2004 een autonome groei van 12.8 procent beleefde en ook dit jaar presteert het bedrijf erg goed, maar zoals hij al eerder aangaf, ruimte voor verbetering is er altijd.

Verrassend en vol beweging Een succesvolle retailer staat nooit stil, zo luidt de onderliggende boodschap. Hij kijkt altijd naar mogelijkheden om te groeien en zichzelf te verbeteren. Een zwakke economie remt niet af. In tegendeel, het spoort de retailer aan tot actie. Voorts zal hij altijd aandacht besteden aan klantenservice en een boeiende, inspirerende winkelambiance. De hedendaagse consument moet geprikkeld worden, want het gaat niet langer om een 'vervangingsmarkt' zoals Van Dijk het noemt, maar om een 'emotiemarkt'. Zowel vanDijk als Nimco hebben dit begrepen en spelen met hun interieur en assortiment hierop in. Zij weten dat winkelen een leuke, verrassende ervaring moet zijn.