Jaaroverzicht 2013: Rana Plaza, angora en Máxima (I)

vrijdag 27 december 2013

Modebedrijven voelen in 2013 de druk van de publieke opinie. Of het nu gaat om werkomstandigheden, bont of angora. Dit jaar betekent een doorbraak voor pleitbezorgers van duurzaam en verantwoord produceren. Het is treurig maar waar, door de omvang van de ramp in de textielfabriek in april in Bangladesh is de aandacht voor werkomstandigheden in lage lonen landen dit jaar enorm gegroeid. Maar 2013 is ook het jaar van Jan Taminiau die met zijn koningsblauwe creatie voor Máxima modegeschiedenis schrijft.

De Nederlandse detailhandel wordt al in de eerste maand van 2013 geconfronteerd met vier keer zo veel faillissementen in vergelijking met het jaar ervoor. Het is geen goed begin. Vooral mode- en schoenenwinkels gaan over de kop en het ING Economisch Bureau voorspelt dat de malaise zal aanhouden. Tegenover de vele bedrijfsbeëindigingen is nog een tendens zichtbaar; die van de groeiende mogelijkheden in het hoogsegment.

Schoenenketen Schoenenreus en kledinglabel Geddes & Gilmore worden in januari failliet verklaard en ook Bandolera gaat over de kop. De Bijenkorf opent ondertussen een luxe denimafdeling in het filiaal in Amsterdam met merken als Acne, 7 For All Mankind, J Brand en Victoria Beckham Jeans. De Duitse webgigant Zalando start met premium shop Emeza, dat moet concurreren met luxe modewebshops als MyTheresa.com en Net-a-porter. Dat blijkt echter geen succes. Krap een jaar later, in december, trekt het concern de stekker eruit. LVMH topman Bernard Arnault raakt in opspraak als bekend wordt dat hij zijn miljarden naar België heeft verhuist, naar eigen zeggen omdat hij het bedrijf zo veilig stelt voor zijn kinderen, maar in de publieke opinie overheerst het idee dat Arnault de fors verhoogde belastingen in Frankrijk wil ontduiken. Vittorio Missoni, CEO van het Italiaanse luxemerk Missoni, raakt vermist. Samen met zijn vrouw, twee vrienden en twee bemanningsleden vertrekt hij na een vakantie in een klein vliegtuig van de Venezolaanse kust, maar komt niet aan in hoofdstad Caracas.

Kleertjes.com stopt met de verkoop van bont. De kindermodewebshop besluit na opschudding op Facebook om alle mode-items met bont in februari per direct uit het assortiment te halen. Het Nederlandse label Zoe Karssen beschuldigt Nikki Plessen van plagiaat. Herenmodeketen Setpoint trekt de stekker eruit. Vanwege teruglopende omzetten ziet het het bedrijf geen andere mogelijkheid dan de zestien filialen te sluiten. JC Rags kan een doorstart maken dankzij een overname door multibrandketen Men at Work. Geddes & Gilmore wordt gered door de United Fashion Group, het bedrijf achter Anna Scott. Utrecht voert de koopzondag in. De Bijenkorf in Den Haag opent een designer schoenenafdeling van ruim 660 vierkante meter geopend met meer dan 60 luxemerken. Bij lingerieontwerpster Marlies Dekkers lijkt in februari nog geen vuiltje aan de lucht, zij krijgt de Rotterdam Promotie Prijs uit handen van burgemeester Ahmed Aboutaleb en opent kort daarop een bed & breakfast.

Jeanine van Eerd, eigenaresse van agentschap en distributeur Van Eerd Fashion Group, raakt een snaar als zij in maarteen Facebookpagina opent met de oproep de steeds vroegere uitverkoop een halt toe te roepen. Haar voorstel: met moderetailers gezamenlijk afspreken op welke dag de sale begint. Op de pagina van Van Eerd worden honderden likes en reacties achtergelaten. De gezamenlijk wintersale ging van start op 15 december. H&M lanceert in maart zijn nieuwe geesteskind: & Other Stories. De eerste winkel opent in Londen en tegelijkertijd gaat (o.a.) in Nederland de webshop online. Rucanor, een van de oudste Nederlandse sportmerken, wordt failliet verklaard. Inditex-topman Amancio Ortega stoot Bernard Arnault van zijn troon; Ortega is met een totaal vermogen van 44 miljard euro nummer 1 in de top 200 van rijkste modemensen. Het Franse concern PPR krijgt een nieuwe naam: Kering.

De maand april sluit af met hét Nederlandse modemoment van het jaar. Bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander draagt Máxima een helderblauwe japon en cape van Jan Taminiau. Met de kroningsjurk en de bordeaurode japon die de nieuwe koningin 's avonds draagt, staat de naam van de ontwerper in één klap op de internationale modekaart. De telefoon in zijn atelier in Baambrugge staat sindsdien roodgloeiend. Het modemoment van het jaar wordt in december bezegeld met de toekenning van het mode stipendium van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Marks & Spencer keert in april terug naar Amsterdam. Het Britse bedrijf opent een supermarkt met een bescheiden corner voor kleding in de Kalverstraat, op ongeveer vijfhonderd meter afstand van waar het zo'n tien jaar eerder de deuren sloot.
Op 24 april stort het Rana Plaza in, een textielfabriek in Dhaka in Bangladesh. Bijna 1200 medewerkers komen bij de ramp om het leven. Door de enormiteit van de ramp groeit de publieke aandacht voor arbeidsomstandigheden van textielarbeiders. Er komt een veiligheidsakkoord dat door tientallen (westerse) modebedrijven wordt getekend en een compensatieregeling van 40 miljoen dollar.

Mode- en woonbrancheorganisatie CBW-Mitex krijgt in mei een nieuwe naam en heet nu Inretail. Witteveen Mode strikt ontwerpster Sheila de Vries om een collectie te ontwerpen. IC Companys verkoopt de merken Jackpot en Cottonfielt aan Coop. De merken zijn voor de Deense supermarktketen het startpunt van een textielavontuur. De nieuwe eigenaar neemt een deel van het personeel over, maar de winkels van Jackpot en Cottenfield gaan dicht en de groothandelsactiviteiten van beide merken worden stopgezet. In Rotterdam wordt mannenmodewinkel LokalHeroz failliet verklaard. De Telegraaf organiseert in samenwerking met FashionQlub een nieuw event, de Telegraaf Fashion Sale. Dit evenement in Leiderdorp, waarbij tientallen topmerken worden aangeboden tegen hoge kortingen, oogst kritiek in de Nederlandse retailbranche.

De Berlijnse modebeurs Bread & Butter scherpt de toegangsregels aan. De organisatie maakt in juni bekend dat bezoekers die geen inkoper, winkeleigenaar, journalist of zakenpartner van een exposerend merk zijn, een rekening kunnen verwachten van 500 euro. Daarnaast worden medewerkers van verticale bedrijven geweerd. De Ierse budgetketen Primark laat weten dat het Frankrijk wil veroveren en is voor het eerst (en voorlopig laatst) online te koop via de Britse webshop Asos. Kledingketen Steppin' Out gaat failliet. Amsterdam Fashion Week (AFW) en Modefabriek kondigen aan hun krachten te bundelen. Voor het eerst sinds 2004 zal een pendelbus rijden tussen het Westergasterrein en de RAI. Ook wordt een gezamenlijk persprogramma georganiseerd en krijgen beursbezoekers makkelijker toegang tot de AFW-modeshows. Domenico Dolce en Stefano Gabbana worden door de rechtbank in Milaan veroordeeld tot twintig maanden gevangenisstraf wegens belastingontduiking.
Ruim zes maanden na de verdwijning wordt in de zee bij de Los Roques eilandengroep, in de buurt van Venezuela, het gecrashte vliegtuig van de Missoni's teruggevonden.

Dit is deel I van het FashionUnited jaaroverzicht, deel II wordt begin volgende week gepubliceerd.